Page 8 - Bao Xuan Truc Tuyen 2026
P. 8
8 Số đặc biệt
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức báo chí - Định hướng xây dựng
nguyên tắc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong truyền thông số
TS. NGUYỄN THỊ MAI LAN
Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Chủ tịch Hồ Chí Minh, người khai
sinh nền báo chí cách mạng Việt
Nam, đã từng khẳng định: “Cán
bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách
mạng. Cây bút, trang giấy là vũ
khí sắc bén của họ”…
ồ Chí Minh đã để
lại một hệ thống
tư tưởng về chuẩn
Hmực đạo đức
báo chí. Đó là: báo chí phải
phục vụ lợi ích nhân dân, vì
sự nghiệp cách mạng. Thứ
hai, phải trung thực, khách
quan, nói đúng sự thật - đây
yêu cầu đạo đức hàng đầu
của báo chí. Thứ ba, báo chí
phải tôn trọng công chúng.
Thứ tư, người làm báo phải Ngoài ra, AI không phải Truyền hình Châu Âu (EBU)
có đạo đức, có tâm trong là con người, do vậy, không đã kêu gọi các công ty AI
sáng. Tư tưởng của Người có xúc cảm, không cảm hỗ trợ bảo vệ tính toàn vẹn
không chỉ là kim chỉ nam nhận được nỗi đau, buồn…, của tin tức, đảm bảo rằng
cho báo chí cách mạng mà vì vậy không thể có sự đồng nội dung tin tức chỉ được
còn có giá trị định hướng cảm, điều tạo nên chất sử dụng trong các mô hình
trong việc phát triển nền “người” trong mỗi bài viết. AI tạo sinh với sự cho phép
báo chí Việt Nam hiện đại. Nếu báo chí chỉ còn là sản của nguồn gốc nội dung.
phẩm của máy móc, thì sự Tại Việt Nam, hiện chưa
Trí tuệ nhân tạo gắn bó giữa báo chí và công có bộ quy tắc ứng xử riêng
trong báo chí hiện chúng cũng có nguy cơ trở dành cho việc ứng dụng
đại - Cơ hội, thách áp lực cạnh tranh khốc liệt trách nhiệm. Khi AI có thể nên lạnh lẽo, xa cách. Đó là AI trong báo chí, nhưng
thức và nhu cầu cấp từ mạng xã hội và các nền tạo ra bài viết, video, hình một rạn nứt vô hình nhưng đã có một số văn bản định
thiết về một quy tắc tảng số, AI có thể là lực đẩy ảnh giống như con người, đầy nguy hiểm trong vai trò hướng mang tính khởi
ứng xử mới quan trọng giúp họ đổi thậm chí tốt hơn về tốc độ. xã hội của báo chí, có thể đầu như: Bộ Quy tắc ứng
Bước tiến công nghệ mới mô hình hoạt động và Nhưng điều đáng lo ngại làm xói mòn dần tính nhân xử trên mạng xã hội (Bộ
làm thay đổi báo chí thích nghi với môi trường là công chúng không thể văn của báo chí. TT&TT, 2021), Quy hoạch
Sự phát triển mạnh mẽ truyền thông mới. biết liệu thông tin đó do Nhu cầu phải có quy tắc phát triển và chuyển đổi
của AI đang tạo ra bước Những thách thức đạo ai tạo ra, từ nguồn nào. ứng xử khi sử dụng trí tuệ số ngành báo chí đến năm
ngoặt lớn trong hoạt động đức mới từ AI trong báo chí Đây là một vấn đề đạo đức nhân tạo 2030... Tuy nhiên, chưa
báo chí toàn cầu. AI hiện Tuy nhiên, bên cạnh nghiêm trọng: tính minh Trên bình diện quốc có hệ thống chuẩn mực
diện trong nhiều khâu, từ những cơ hội to lớn, việc sử bạch trong quy trình tạo tế, nhiều tổ chức đã đưa đạo đức chuyên biệt điều
thu thập dữ liệu, xử lý ngôn dụng AI trong báo chí cũng nội dung bị xói mòn. ra các khuyến nghị nhằm chỉnh cách thức sử dụng AI
ngữ tự nhiên, viết bản tin đặt ra hàng loạt vấn đề đạo Một thách thức khác đảm bảo việc sử dụng AI trong hoạt động sản xuất
tự động, đến cá nhân hóa đức mới, phức tạp và nhạy đỏi hỏi chúng ta nhìn nhận trong báo chí tuân thủ nội dung báo chí, khiến
nội dung và tối ưu hóa trải cảm: thông tin do AI tạo ra đúng đắn để có giải pháp các nguyên tắc đạo đức. nhiều cơ quan báo chí và
nghiệm người dùng. Từ liệu có chính xác? Ai chịu phòng ngừa là khả năng UNESCO, trong “Khuyến nhà báo lúng túng trước
việc sử dụng chatbot để trách nhiệm khi thông tin thao túng dư luận và lan nghị về Đạo đức của Trí các tình huống mới như:
viết tin, thuật toán gợi ý sai lệch gây hậu quả xã hội? truyền thông tin sai lệch. Trí tuệ Nhân tạo” năm 2021, nội dung do AI tạo ra sai
nội dung đến việc tạo hình Việc sử dụng AI có làm lu tuệ nhân tạo có khả năng đã nhấn mạnh tầm quan lệch, vấn đề bản quyền nội
ảnh bằng AI, ngành báo chí mờ vai trò của nhà báo – tạo dựng nội dung giả, bao trọng của việc bảo vệ nhân dung, hoặc nguy cơ đạo
đã và đang bước vào một người có trách nhiệm với gồm cả hình ảnh và lời nói quyền và nhân phẩm, đảm văn tự động.
thời kỳ mới, thời kỳ báo chí sự thật và lương tâm nghề với độ chân thực cao, khó bảo tính minh bạch và Về lý luận, truyền thống
được hỗ trợ hoặc sản xuất nghiệp? kiểm soát, bóp méo sự công bằng trong việc triển báo chí cách mạng Việt
bởi máy móc. Đối với các Thách thức đầu tiên thật hoặc gây hoang mang khai, ứng dụng AI. Tương Nam vốn đặt con người
cơ quan báo chí đang chịu chính là tính minh bạch và trong xã hội. tự, Liên minh Phát thanh và nhân dân làm trung
NGAYNAY.VN
